Archive | maart 2019

De Franse spoorwurm

Een oorwurm is een melodietje dat maar blijft rondcirkelen in je oor, of in je hoofd. De Franse spoorwegen (SNCF) hebben zo’n geluidje, waarmee ze de omroepberichten op de stations aankondigen.

Zulke pingeltjes hoor je op vliegvelden, stations, enzovoorts. Dan weet je dat er een belangrijke mededeling komt: je vlucht is vertraagd, je trein rijdt vandaag niet, let op uw bagage.

Het Franse muziekje is slim gemaakt. Het lijkt alsof de laatste noot ontbreekt. Je luistert: waar blijft-ie? En dan komt niet die noot, maar het omroepbericht zelf, recht je gespitste oren in.

De shownotes van deze vijfminutenpodcast:

SNCF Musique Officielle (https://youtu.be/8OSfOTsXYNY)
Starrysky – SNCF la musique presque officielle (https://youtu.be/NTDVgeSW0Qg)
Jaugs – French Train SNCF remix (https://youtu.be/QdzZhnGRU1s)
Roissy Indicatif (https://youtu.be/FA14TbBO-Mo), gecomponeerd door Bernard Parmegiani, in gebruik 1972-2005

Le podcast

Hoe noemen ze podcasts eigenlijk in het Frans?

Inderdaad blijkt ‘le podcast’ te bestaan, en gebruikt te worden. Maar het blijft wel een woord met oude Engelse roots: de landbouwterm podder (veldgewassen > peulvruchten) en cast (werpen, in het middeleeuws Engels al overgenomen uit het Oudnoorse kasta).

Dat laten de inventieve Fransen natuurlijk niet over hun kant gaan. Als wraak voor het feit dat een centrifuge in een van de Nederlandse taalgebieden droogzwierder wordt genoemd, hebben de Galliërs voor podcast een alternatief Frans woord bedacht:

la baladodiffusion

Het betekent ongeveer: wandeluitzending. Niet gek gevonden: het is een vorm van radio-distributie, en je kunt ernaar luisteren terwijl je onderweg bent. Maar het is natuurlijk een draak van een tongbreker.

Wat nu, zei Pichegru. Simpel: afkappen die handel. Zoals het lange, pedante, woord voor weekblad, hebdomadaire, werd afgekort tot hebdo, zo krijgt de podcast in het dagelijks leven de naam le balado.

Zie bijvoorbeeld dit artikel.

De maker van een podcast heet in het Engels en het Nederlands een podcaster. Niet verbazend. In het Frans wordt dat un podcasteur. Maar naast le balado is dat natuurlijk geen gezicht. Dus dat wordt dan: le baladiteur. Daar zit het woord éditeur in, mooi.

Maar we zijn er nog niet. Is het nu le of la balado? De titel van de podcast Balado de Ciné heeft le, maar de presentatrice komt er al snel in met la balado. Dat lijkt me logischer, aangezien de volledige versie van het woord ook la heeft. Ik kies voor la.

De band (1967) die niemand kent

Een halve eeuw heb ik gedacht dat “Kaleidoscope / Tangerine Dream” een album was van een Britse band die Tangerine Dream heette, dezelfde naam als een Duitse electro-groep uit de 1970s.

Maar nee. Via Wikipedia leerde ik dat Kaleidoscope de naam was van de band, en hun LP heette Tangerine Dream. De plaat kocht ik als uitverkoopje in de bak met afdankertjes van Vroom & Dreesmann (weet u nog) in De Boogaard in Rijswijk. Voor één gulden kon ik deze LP meenemen.

De muziek was typisch jaren ’60: wij zijn niet de Beatles, maar we denken toch van wel. Er staan een paar goede nummers op, zoals Dive into yesterday, Mr Small, en The murder of Lewis Tollani.

De plaat was ik eigenlijk een beetje vergeten, maar bij het digitaliseren van mijn tape- en vinylverzameling kwam hij toch weer boven water. Geen enkel radiostation zou deze muziek ooit nog draaien, maar ineens kwam er toch een nummer van Kaleidoscope voorbij op radiomiamigo.international. Dat was de aanleiding voor deze podcast. Luister even mee naar dit bandje. Het is je enige kans; daarna hoor je nooit meer wat van Kaleidoscope. 

Muziek en het Bauhaus

(zes minuten)

Honderd jaar geleden werd in de Duitse stad Weimar het Bauhaus opgericht. Het Bauhaus was een soort kunstacademie. Al kort na de oprichting werd het een broedplaats voor het modernisme. Het heeft maar veertien jaar bestaan, van 1919 tot 1933. Tot op de dag van vandaag heeft het Bauhaus invloed op moderne architectuur en design.

Wim Rietveld, 1954, stalen wandkast.

In 1954 was de Bauhaus-invloed te zien in dit stalen meubel van Wim Rietveld.

Een tentoonstelling in Museum Boijmans-Van Beuningen in Rotterdam geeft een beeld van de geschiedenis van het Bauhaus (nog te zien tot 26 mei 2019). Maar welk geluid hoort er bij dat beeld? In de tentoonstelling zijn filmbeelden te zien van een ballet van Oskar Schlemmer met muziek van de componist Paul Hindemith. En Bauhaus-onruststoker Theo van Doesburg schreef dat hij waardering had voor Arnold Schönberg.

In deze podcast van vijf minuten (plus eentje) luisteren we of er hedendaagse echo’s zijn van geluiden uit de Bauhaustijd.

Al zijn het maar korte stukjes die we horen, het is niet altijd gemakkelijke muziek die voorbijkomt in de editie van vandaag – aflevering 40, overigens. Zoals Theo van Doesburg schreef:

“het muzikaal gevoel
van hen die in de muziek het melodische welbehagen zoeken, 
komt met de moderne muziek in botsing”

We horen korte fragmenten van:

  • Paul Hindemith – Suite voor mechanisch orgel 42.2; muziek voor Triadisches Ballet van Oskar Schlemmer (1926)
  • Bauhaus Kapelle 2012 – Schönes Wetter heute (Youtube)
  • Paul Hindemith – Sonate fur Querflaute und Klavier (1936)
  • Tour de France – Kraftwerk (1983/1999)
  • Oskar Schönberg – Mondestrunken, uit Pierrot Lunaire (1912)
  • Nina Hagen Band – Naturträume (1978)

https://www.boijmans.nl/tentoonstellingen/bauhaus

http://bauhaus-blog.tumblr.com

Lettertype Augias op Bauhausboek

Zelfs het Augias-logo, ©1975, is beïnvloed door het Bauhaus.

Rob Kievit, sprekend met foto-achtergrond van Bauhaus-studenten

Opname Augias-podcast no.40. Rob Kievit in Museum Boijmans-Van Beuningen

Voor ’t oprapen: de betere carnavalsmuziek

Het is carnaval, en dus tijd voor mijn jaarlijkse missie. Bericht uit Maastricht. 

Met carnaval – nee, lees maar door – met carnaval hoor je echt niet alleen hoempa, hoempa enzovoorts. Allerlei harmonieën en gelegenheidsorkestjes lopen de hele dag op straat rond, en daar zitten juweeltjes tussen. Soms hoor je zo’n club wat spelen, en dan denk je: wat is dat ook alweer? Ik ken ’t ergens van…

En dan herken je de laatste tonen, en dan denk je: verdomd, dát was het.

Waar ik erg van hou zijn de slagwerkorkesten. Ik bedoel niet drumbands, met majorettes en zo, maar straatorkesten met alleen maar trommels en ander slagwerk. Vorige keer had ik het over Batida. Vandaag kruiste ik hier in Maastricht twee keer het pad van Comgazzz . Heerlijke trommels, en daarom ruim ik daar de meeste tijd voor in.

Dit is de Augias podcast, aflevering 39.

Beluister de podcast op Soundcloud

%d bloggers liken dit: