De oertijd van Kraftwerk

Veertien jaar geleden beloofde ik, in aflevering 7 van de Augias podcast, dat ik terug zou komen op de eerste LP van Kraftwerk. Die staat bij mij in de kast. Het blijkt overigens de derde te zijn. Tijd om mijn belofte eindelijk gestand te doen.

Metallic silver album cover of the 'prospective 21st century' electronic music series

Zilverkleurige LP-hoes uit de serie “prospective 21e siècle”. Serieuze electronische muziek uit de openbare discotheek.

Heden ten dage kennen we Kraftwerk van ritmische robotpop, techno of hoe je het ook wilt noemen. De eerste drie albums van deze groep waren heel anders van karakter, Kraftwerk lijkt daar niet aan herinnerd te willen worden, en oprichter Florian Schneider zegt erover dat het “archeologie” is. Die drie platen zijn ook nooit opnieuw uitgebracht op CD, waardoor ze vrij onbekend zijn gebleven.

In deze podcast laat ik in vijf minuten die hele derde LP horen, en het is duidelijk dat de nummers een overgang zijn tussen de serieuze ‘klassieke’ elektronische muziek van componisten als Luciano Berio en Mauricio Kagel, Pierry Henry en Stockhausen, en de dansbare popmuziek. Die serieuze muziek kende ik uit de platenbieb, en alleen de zilverkleurige hoezen waren al een reden om die platen eens te lenen.

In 1973 hoorde ik iets van Kraftwerk op de radio. In de platenwinkel stond maar eeen LP van hen: Ralph Und Florian, genoemd naar de twee leden waaruit de band in 1973 bestond. Emil Schult verleende assistentie, de producer was Conrad Plank. 

Achteraf, ruim 45 jaar later, blijkt dit album de schakel te zijn tussen de half-akoestische, lyrische ‘musique concrète’ uit de begintijd van Kraftwerk, en de ritmiek die met Autobahn zijn intrede deed en nooit meer wegging uit de sound van deze muziekpioniers.

Ik zal ‘m niet vaak meer draaien, maar ik bewaar deze LP natuurlijk wel.

P.S. Wat heeft Augias toch met ‘veertien’? Dit: Blogpost over Augias en het getal 14

 

Shownotes

Muziek die je hoort in deze podzending:

The Wikipedia Song (https://youtu.be/NhoIBGirMPA), using music by Silence, a track called Plume from the album Encre (https://youtu.be/uRJNY1n48PY)

Mauricio Kagel – Transición (https://youtu.be/bqGobBhbSlg)

Kraftwerk – Ralph und Florian. LP. Philips, 1973. Fragmenten van: Elektrisches Roulette, Tongebirge, Kristallo, Heimatklänge, Tanzmusik, Ananas Symphonie.

 

 

 

Ezelsbruggetje van 18 april

 

Iedereen heeft wel eens een ezelsbruggetje nodig om iets te onthouden wat je anders steeds weer vergeet. In de Augias-podcast, aflevering 43 sinds 2005, vertel ik hoe we van het dorpje Ouddorp, bij Rotterdam, terechtkomen bij Joe Cocker.

Tramrijtuig 1804 van RTM.

Tramrijtuig M1804 bij Ouddorp (Foto: RTM)

Het begint met een fraai gerestaureerd tramrijtuig van het Rotterdams Trammuseum op een van de Zuid-Hollandse eilanden. Het heeft een naam, en natuurlijk ook een nummer.

Dat nummer wil ik als rechtgeaard tramliefhebber natuurlijk graag onthouden, maar dat wilde maar niet lukken.

Totdat ik een ezelsbruggetje bedacht. Dat laat ik je horen in dit verhaal.

Een belangrijke rol is weggelegd voor de onnavolgbare Engelse zanger Joe Cocker, die onverbrekelijk verbonden is aan dit geheugensteuntje.

In deze podcast hoor je onder meer deze muziek:

Portret van Joe Cocker

Joe Cocker (YouTube screenshot)

Lee Morgan – Sidewinder
Joe Cocker – With a little help from my friends
Geluid van M1804 – Art van Hulst (YouTube)
en de stem van Anneke Veenstra.

De Franse spoorwurm

Een oorwurm is een melodietje dat maar blijft rondcirkelen in je oor, of in je hoofd. De Franse spoorwegen (SNCF) hebben zo’n geluidje, waarmee ze de omroepberichten op de stations aankondigen.

Zulke pingeltjes hoor je op vliegvelden, stations, enzovoorts. Dan weet je dat er een belangrijke mededeling komt: je vlucht is vertraagd, je trein rijdt vandaag niet, let op uw bagage.

Het Franse muziekje is slim gemaakt. Het lijkt alsof de laatste noot ontbreekt. Je luistert: waar blijft-ie? En dan komt niet die noot, maar het omroepbericht zelf, recht je gespitste oren in.

De shownotes van deze vijfminutenpodcast:

SNCF Musique Officielle (https://youtu.be/8OSfOTsXYNY)
Starrysky – SNCF la musique presque officielle (https://youtu.be/NTDVgeSW0Qg)
Jaugs – French Train SNCF remix (https://youtu.be/QdzZhnGRU1s)
Roissy Indicatif (https://youtu.be/FA14TbBO-Mo), gecomponeerd door Bernard Parmegiani, in gebruik 1972-2005

Le podcast

Hoe noemen ze podcasts eigenlijk in het Frans?

Inderdaad blijkt ‘le podcast’ te bestaan, en gebruikt te worden. Maar het blijft wel een woord met oude Engelse roots: de landbouwterm podder (veldgewassen > peulvruchten) en cast (werpen, in het middeleeuws Engels al overgenomen uit het Oudnoorse kasta).

Dat laten de inventieve Fransen natuurlijk niet over hun kant gaan. Als wraak voor het feit dat een centrifuge in een van de Nederlandse taalgebieden droogzwierder wordt genoemd, hebben de Galliërs voor podcast een alternatief Frans woord bedacht:

la baladodiffusion

Het betekent ongeveer: wandeluitzending. Niet gek gevonden: het is een vorm van radio-distributie, en je kunt ernaar luisteren terwijl je onderweg bent. Maar het is natuurlijk een draak van een tongbreker.

Wat nu, zei Pichegru. Simpel: afkappen die handel. Zoals het lange, pedante, woord voor weekblad, hebdomadaire, werd afgekort tot hebdo, zo krijgt de podcast in het dagelijks leven de naam le balado.

Zie bijvoorbeeld dit artikel.

De maker van een podcast heet in het Engels en het Nederlands een podcaster. Niet verbazend. In het Frans wordt dat un podcasteur. Maar naast le balado is dat natuurlijk geen gezicht. Dus dat wordt dan: le baladiteur. Daar zit het woord éditeur in, mooi.

Maar we zijn er nog niet. Is het nu le of la balado? De titel van de podcast Balado de Ciné heeft le, maar de presentatrice komt er al snel in met la balado. Dat lijkt me logischer, aangezien de volledige versie van het woord ook la heeft. Ik kies voor la.

De band (1967) die niemand kent

Een halve eeuw heb ik gedacht dat “Kaleidoscope / Tangerine Dream” een album was van een Britse band die Tangerine Dream heette, dezelfde naam als een Duitse electro-groep uit de 1970s.

Maar nee. Via Wikipedia leerde ik dat Kaleidoscope de naam was van de band, en hun LP heette Tangerine Dream. De plaat kocht ik als uitverkoopje in de bak met afdankertjes van Vroom & Dreesmann (weet u nog) in De Boogaard in Rijswijk. Voor één gulden kon ik deze LP meenemen.

De muziek was typisch jaren ’60: wij zijn niet de Beatles, maar we denken toch van wel. Er staan een paar goede nummers op, zoals Dive into yesterday, Mr Small, en The murder of Lewis Tollani.

De plaat was ik eigenlijk een beetje vergeten, maar bij het digitaliseren van mijn tape- en vinylverzameling kwam hij toch weer boven water. Geen enkel radiostation zou deze muziek ooit nog draaien, maar ineens kwam er toch een nummer van Kaleidoscope voorbij op radiomiamigo.international. Dat was de aanleiding voor deze podcast. Luister even mee naar dit bandje. Het is je enige kans; daarna hoor je nooit meer wat van Kaleidoscope. 

Muziek en het Bauhaus

(zes minuten)

Honderd jaar geleden werd in de Duitse stad Weimar het Bauhaus opgericht. Het Bauhaus was een soort kunstacademie. Al kort na de oprichting werd het een broedplaats voor het modernisme. Het heeft maar veertien jaar bestaan, van 1919 tot 1933. Tot op de dag van vandaag heeft het Bauhaus invloed op moderne architectuur en design.

Wim Rietveld, 1954, stalen wandkast.

In 1954 was de Bauhaus-invloed te zien in dit stalen meubel van Wim Rietveld.

Een tentoonstelling in Museum Boijmans-Van Beuningen in Rotterdam geeft een beeld van de geschiedenis van het Bauhaus (nog te zien tot 26 mei 2019). Maar welk geluid hoort er bij dat beeld? In de tentoonstelling zijn filmbeelden te zien van een ballet van Oskar Schlemmer met muziek van de componist Paul Hindemith. En Bauhaus-onruststoker Theo van Doesburg schreef dat hij waardering had voor Arnold Schönberg.

In deze podcast van vijf minuten (plus eentje) luisteren we of er hedendaagse echo’s zijn van geluiden uit de Bauhaustijd.

Al zijn het maar korte stukjes die we horen, het is niet altijd gemakkelijke muziek die voorbijkomt in de editie van vandaag – aflevering 40, overigens. Zoals Theo van Doesburg schreef:

“het muzikaal gevoel
van hen die in de muziek het melodische welbehagen zoeken, 
komt met de moderne muziek in botsing”

We horen korte fragmenten van:

  • Paul Hindemith – Suite voor mechanisch orgel 42.2; muziek voor Triadisches Ballet van Oskar Schlemmer (1926)
  • Bauhaus Kapelle 2012 – Schönes Wetter heute (Youtube)
  • Paul Hindemith – Sonate fur Querflaute und Klavier (1936)
  • Tour de France – Kraftwerk (1983/1999)
  • Oskar Schönberg – Mondestrunken, uit Pierrot Lunaire (1912)
  • Nina Hagen Band – Naturträume (1978)

https://www.boijmans.nl/tentoonstellingen/bauhaus

http://bauhaus-blog.tumblr.com

Lettertype Augias op Bauhausboek

Zelfs het Augias-logo, ©1975, is beïnvloed door het Bauhaus.

Rob Kievit, sprekend met foto-achtergrond van Bauhaus-studenten

Opname Augias-podcast no.40. Rob Kievit in Museum Boijmans-Van Beuningen

Voor ’t oprapen: de betere carnavalsmuziek

Het is carnaval, en dus tijd voor mijn jaarlijkse missie. Bericht uit Maastricht. 

Met carnaval – nee, lees maar door – met carnaval hoor je echt niet alleen hoempa, hoempa enzovoorts. Allerlei harmonieën en gelegenheidsorkestjes lopen de hele dag op straat rond, en daar zitten juweeltjes tussen. Soms hoor je zo’n club wat spelen, en dan denk je: wat is dat ook alweer? Ik ken ’t ergens van…

En dan herken je de laatste tonen, en dan denk je: verdomd, dát was het.

Waar ik erg van hou zijn de slagwerkorkesten. Ik bedoel niet drumbands, met majorettes en zo, maar straatorkesten met alleen maar trommels en ander slagwerk. Vorige keer had ik het over Batida. Vandaag kruiste ik hier in Maastricht twee keer het pad van Comgazzz . Heerlijke trommels, en daarom ruim ik daar de meeste tijd voor in.

Dit is de Augias podcast, aflevering 39.

Beluister de podcast op Soundcloud

Seal-Oink

For the record, zogezegd. De schuilnaam Seal-Oink gebruikte ik op de chat van KXradio en later IceRadio.

De achtergrond is nogal ingewikkeld. Om te beginnen moest ik even gauw een schuilnaam bedenken toen ik voor ’t eerst inlogde. Verder luisterde ik toen naar een show met de naam Zegellak; zegel, daar heb je ‘seal’ al een keer. Verder ben ik een zee-Rob (daar heb je seal voor de tweede keer).

En wat zegt een zeerob die aan het chatten is? Juist: Oink!

Dus vandaar.

In de Augias-stream komt af en toe ook een jingle voorbij. Ik heb het woord bij de daad gevoegd, zogezegd. Put my money where my mouth is.

De kreet ‘Seal’ is de stem van Nitin Sawhney, in het lied The Preacher. De gil ‘Oink’ bestaat uit de Pointer Sisters (‘oil in the burner, oink’) oink, met een extra ‘k’-klank uit een video van Sally Cole, The Key Sounds of English.

De geluidseffecten zijn van Soundsnap.

Augustus, radiomaand

Doe ik nog wat aan radio? Ja, luisteren. En mijn eigen podcasts eindeloos recyclen.

De audiobestanden werden gehost op een dure site elders, maar dat kostte me verhoudingsgewijs te veel geld, gezien het spaarzame gebruik dat ervan werd gemaakt. Die site is opgedoekt, en veel links elders in dit weblog functioneerden daarom niet meer.

Maar er hoort gloop – huh? Er gloort hoop. De recentste podcasts uit 2017 stonden al op Soundcloud, en ik ga enkele oudjes daar ook neerzetten.

Lees Verder…

Dag van de Arbeid gemist?

In 2005 betreurde ik de afwezigheid van De Internationale op de Nederlandse radio op 1 mei. De Dag van de Arbeid hoort, vind ik, nu eenmaal te beginnen met de Stem des Volks die allen oproept te ontwaken en de oude gedachten te verwerpen. De VARA doet ’t niet meer. Dan moet Radio Augias het maar opknappen, dacht ik twaalf jaar geleden. En dat denk ik nu nog.

 

Oorspronkelijke post: Dààg, Dag van de Arbeid (2005)

(audiolink opgefrist, 31 juli 2018)

%d bloggers liken dit: